لیست مشاغل سخت و زیان آور+ جزئیات بازنشستگی مشاغل سخت و زیان آور

لیست مشاغل سخت و زیان آور سال ۹۹

مشاغل سخت و زیان آور به کارهایی گفته شده که در آن عوامل شیمیایی، فیزیکی، بیولوژیکی و مکانیکی محیط کار استاندارد نیست و کارگر در اثر اشتغال تحت تنش های جسمی و روحی که منجر به بروز بیماری های شغلی و عوارض ناشی از آن می شود، قرار می گیرد.لیست مشاغل سخت و زیان آور

بر این اساس قانون گذار در راستای حمایت از این طبقه، این گونه مشاغل را تحت عنوان مشاغل سخت و زیان آور معرفی نموده است و با در نظر گرفتن تمهیدات فنی، مهندسی و بهداشتی سعی در کاهش و یا حذف سختی کار مشاغل را دارد.

انواع مشاغل سخت و زیان آور

مشاغل سخت و زیان آور به دو گروه الف و ب تقسیم بندی می شوند:

گروه الف: مشاغلی که صفت سخت و زیان آوری به ماهیت شغل وابستگی داشته اما چنانچه کارفرما تمهیدات ایمنی و بهداشتی را بکار بگیرد می توان سختی این مشاغل را حذف نمود.

گروه ب: این دسته مشاغلی هستند که ماهیتا سخت و زیان آور هستند و در صورت به کارگیری تمهیدات بهداشتی و ایمنی و تدابیر مناسب سختی کار کاهش می یابد ولی سخت و زیان آوری این مشاغل حذف نمی شود.

لیست مشاغل سخت و زیان آور

شورای عالی کار، شورای عالی حفاظت فنی و بهداشت کار فهرست مشاغلی را تحت عنوان مشاغل سخت و زیان آور تهیه کرده و سپس این لیست به تصویب وزارت کار و بهداشت رسیده است.

-کار در معدن: اعم از تحت الارضی یا سطح الارضی که منجر می شود کارگر در راهرو های سرپوشیده و تونل ها به استخراج بپردازد.

-کار استخراج: هر گونه مباشرت یا نظارتی که ایجاب می کند کارگر در میله ها، راهروها و تونل های معدن مشغول فعالیت باشند اعم از جدا کردن یا منفجر کردن مواد از سطح کار، حمل موادی که بر اثر انفجار ایجاد شده، اداره تاسیسات آب و برق در داخل معدن

-کار در مخازن سربسته، حفر قنات ها، چاه ها و فاضلاب ها

-کار مستمر در مجاورت کوره های ذوب به گونه ای که کارگر در معرض بخارات زیان آور و حرارت باشد، همچنین تخلیه و حمل مواد مذاب از این کوره ها

-کارگران مشغول به کار در کارگاه های سالامبورسازی، دباغی و روده پاک کنی و کارگرانی که به طور مستمر در گندابروها، جمع آوری و حمل و دفن زباله شهری مشغولند.

-کارگران مشغول به کار در واحدهای دامداری و طیور که به طور مستمر در جمع آوری و انتقال و انبار کردن کود کار می کنند.

-اشخاصی که به طور مداوم و مستمر در ارتفاع بیش از 5 متر و در فضاهای باز بر روی داربست، اتاقک های متحرک و دکل ها کار می کنند.

-افرادی که بر روی خطوط و پست های انتقال برق با فشار شصت و سه کیلوولت و بالاتر از آن در حال فعالیت هستند.

-مشاغل پخت آسفالت دستی، قیرپاشی، شن پاشی و مالچ پاشی

-افرادی که در مخازن مشغول جوشکاری هستند.

-کار با مواد رادیواکتیو و قرار گرفتن در معرض پرتوهای یون ساز و مشاغلی که بدلیل در معرض اشعه قرار گرفتن، زمینه ابتلا به بیماری در آن ها وجو دارد.

-کار در مکان های با فشار زیاد مانند کار غواصی

-آتش نشانی

-کار سم پاشی مزارع، باغات و همچنین ضدعفونی کردن طویله ها، مرغداری ها

-کارهایی که منجر به کری کارگر و ایجاد بیماری های گوش می شود.

-کار در مشاغلی که حشره کش و سم تولید می کنند.

-خبرنگاری

-کار با وسایلی که دارای ارتعاش هستند و برای سلامتی کارگران مشکلاتی را ایجاد می کند.

-شاغلین در ندامتگاه ها و زندان ها

-افرادی که در مراکز روان درمانی مشغول به فعالیت هستند و با بیماران روانی در ارتباطند

-رانندگان مسافربری درون شهری و برون شهری، حمل و نقل بار، رانندگان وزارت راه و شهرسازی در جاده ها

-کارشناس علوم آزمایشگاهی، فوریت های پزشکی، مامایی و هوشبری و زیرمجموعه آن ها

نحوه تعیین مشاغل سخت و زیان آور

کارگر، کارفرما، وزارت بهداشت، تشکل های کارگری و کارفرمایی، وزارت کار و امور اجتماعی و صندوق تأمین اجتماعی می توانند در مقام متقاضی سختی کار درخواست دهند. سپس کمیته کارشناسان تشکیل می گردد و به بررسی سوابق و شرایط محیط کار می پردازد. در آخر مدارک ارائه شده بایستی توسط کمیته استانی تأیید گردد.

قوانین تأمین اجتماعی در کارهای سخت و زیان آور

در ادامه به بررسی شرایط کاری و قوانین سازمان تأمین اجتماعی درخصوص مشاغل سخت و زیان آور می پردازیم. این قوانین با قوانین وضع شده برای مشاغل عادی دارای تفاوت هایی است:

  • ساعت کاری:

بر طبق ماده 52 قانون کار، ساعت کاری در مشاغل سخت و زیان آور نباید از 6 ساعت در روز (36 ساعت در هفته) تجاوز کند. هدف از این کار حمایت از سلامت کارگر در طول اشتغال است.

  • اضافه کاری:

بر اساس ماده 61 قانون کار، اضافه کاری در این مشاغل ممنوع است.

  • مرخصی:

مرخصی سالیانه در نظر گرفته شده برای مشاغل سخت و زیان آور پنج هفته است. بهتر است استفاده از مرخصی در دو نوبت و در پایان هر شش ماه یک بار حتی الامکان صورت بگیرد.

  • اشتغال زنان:

براساس ماده 75 قانون کار، اشتغال در کارهای سخت و زیان آور برای زنان ممنوع است.

  • نوجوانان 15 تا 18 سال:

بر طبق ماده 83 قانون کار، ارجاع کارهای سخت و زیان آور به نوجوانان 15 تا 18 سال ممنوع است.

  • حق بیمه در مشاغل سخت و زیان آور:

چنانچه کارگر در مشاغل سخت و زیان آور مشغول به کار باشد، به ازای هر سال که حق بیمه خود را پرداخت می کند، یک و نیم سال سابقه بیمه برای وی در نظر گرفته می شود.

در صورتی که کارگر هم در مشاغل سخت و زیان آور و هم در مشاغل عادی کار کرده باشد، به ازای هر سال کارسخت، 1.5 سال برای وی درنظر گرفته می شود.

در این مشاغل کارفرما موظف است که علاوه بر 23% حق بیمه مشاغل عادی، 4% حق بیمه اضافی برای این مشاغل پرداخت نماید. بنابر آنچه گفته شد سهم کارفرما در این مشاغل 27% است.

به این نکته توجه داشته باشید در مورد افرادی که قبل از سال 83 در این مشاغل مشغول به کار بوده اند، علاوه بر 4% اضافی حق بیمه، 4% دیگر نیز افزوده می شود و در مجموع سهم پرداختی کارفرما به 31% می رسد.

  • بازنشستگی پیش از موعد در مشاغل سخت و زیان آور:

در مشاغل سخت و زیان آور مطابق با بخش اول بند (ب) تبصره 2 قانون بازنشستگی پیش از موعد، کارگران چنانچه حداقل بیست سال متوالی و یا بیست و پنج سال متناوب سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشند، بدون در نظر گرفتن شرط سنی می توانند درخواست خود را به اداره کار و امور اجتماعی استان ها مطرح کنند تا در کمیته های استانی بررسی گردد.

در ادامه منظور از متوالی و متناوب بودن اشتغال در این کارها را توضیح خواهیم داد:

ایام زیر در صورتی که در فواصل اشتغال به کارهای سخت و زیان آور قرار بگیرند بعنوان سابقه اشتغال در نظر گرفته می شوند:

  • تعطیلات رسمی
  • تعطیلات هفتگی
  • روزهای استفاده از مرخصی استحقاقی
  • ایام استفاده از مرخصی بدلیل فوت پدر، مادر، همسر و یا مرخصی ازدواج به مدت 3 روز ( در این مدت مشمول دریافت دستمزد هستند)
  • ایام استفاده از استراحت پزشکی یا مرخصی استعلاجی

چنانچه در فواصل اشتغال ایام زیر قرار بگیرد منجر به زایل شدن توالی اشتغال در کارهای سخت نمی شوند:

  • دوران خدمت سربازی به شرطی که بیمه شده حداکثر تا دو ماه بعد از خدمت به کار سابق خود برگردد و یا مشغول به کار در مشاغل سخت دیگری شود.
  • ایام خدمت در جبهه
  • ایامی که کارگاه به طور موقت بر اثر عوامل طبیعی مانند سیل، زلزله و … تعطیل می شود و این تعطیلی از اراده کارفرما و کارگر خارج باشد.
  • ایام استفاده از بیمه بیکاری (در صورتی که بیمه شده بلافاصله بعد از اتمام این دوران مشغول به کار در مشاغل سخت شود)
  • دوران اسارت سیاسی به گونه ای که بیمه شده بعنوان آزاده شناخته شود

موارد زیر اگر در فواصل کارهای سخت و زیان آور قرار بگیرند باعث تناوب در شغل شده و توالی اشتغال از بین می رود:

  • بیکاری بدون دریافت بیمه بیکاری
  • بیمه اختیاری
  • اشتغال در حرف و مشاغل آزاد
  • استفاده از مرخصی بدون حقوق
  • اخراج، بازخرید و استعفا
  • غیبت غیرموجه بیشتر از ده روز که منجر به اخراج موقت یا دائم شود
  • اشتغال در کارهای عادی

نکات مهم در خصوص مشاغل سخت و زیان آور

اگر شغل شما در میان مشاغلی که به عنوان مشاغل سخت و زیان آور در بالا ذکر شد نبود باید بدانید که:

۱- مسئولیت تطبیق و تشخیص مشاغل سخت و زیان آور به عهده کمیته های بدوی و تجدید نظر استانی موضوع ماده ۸ آیین نامه اجرایی قانون اصلاح ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی می باشد.

۲- شما می توانید به سایت مربوطه و یا به ادارات تعاون کار و رفاه اجتماعی استان مراجعه و نسبت به تکمیل فرم شماره یک اقدام تا پرونده برابر مقررات در کمیته استانی مورد بررسی قرار گیرد.

بیمه شدگانی که حداقل ۲۰ سال سابقه کار متوالی یا ۲۵ سال سابقه کار متناوب و پرداخت حق بیمه در کار‌های سخت و زیان آور را دارا باشند، بدون شرط سنی می‌توانند درخواست بازنشستگی از سازمان تامین اجتماعی نمایند. به گزارش شهرآرانیوز، مطابق قانون مشاغل سخت و زیان‌آور مورد توجه قرار گرفته و ضوابط مشخصی درباره آن‌ها وضع شده است. مشاغل سخت و زیان‌آور مشاغلی هستند که در آن‌ها عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی و بیولوژیکی محیط کار، غیراستاندارد بوده و در اثر اشتغال کارگر تنشی به مراتب بالاتر از ظرفیت‌های طبیعی (جسمی و روانی) در وی ایجاد شود که نتیجه آن بیماری شغلی و عوارض ناشی از آن است. آنطور که قانون مشخص کرده شاغلان مشاغل سخت و زیان‌آور در صورت پرداخت ۲۰ سال حق بیمه متوالی یا ۲۵ سال حق بیمه متناوب بازنشسته می‌شوند.

اما حرف و حدیث‌هایی که در این زمینه وجود دارد و کارگران شبهه‌هایی دارند.  

اگر شغل شما جزء مشاغل سخت و زیان آور باشد، می‌توانید با ۲۰ سال سابقه کار متوالی و یا ۲۵ سال سابقه کار متناوب در کار سخت و زیان آور بازنشسته شوید و در دوره بازنشستگی با وجود ۲۰ سال کار، حقوق شما کامل محاسبه می‌شود. اما چند سوال همواره برای کارگران مطرح است.  

چه مشاغلی جزء مشاغل سخت هستند؟

تعریف مشاغل سخت و زیان آور: کار‌های سخت و زیان آور کار‌هایی است که در آن‌ها عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی و بیولوژیکی محیط کار غیر استاندارد بوده که در اثر اشتغال کارگر (بیمه شده) تنشی به مراتب بالاتر از ظرفیت‌های طبیعی (جسمی و روانی) در وی ایجاد می‌گردد که نتیجه آن بیماری شغلی و عوارض ناشی از آن می‌باشد.  

لیست مشاغل سخت و زیان آور چگونه تهیه می‌شود؟  

تعیین سخت و زیان آور بودن مشاغل بر حسب درخواست کارگر، کارفرما، تشکل ها، وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی، وزارت تعاون-کار و رفاه اجتماعی و سازمان تامین اجتماعی در هر کارگاه با بررسی سوابق، انجام بازدید و بررسی شرایط کار توسط کارشناسان بهداشت حرفه‌ای وزارت بهداشت-درمان و آموزش پزشکی و بازرسان کار وزارت تعاون-کار و رفاه اجتماعی و با تایید توسط کمیته‌های بدوی و تجدید نظر استانی موضوع این آیین نامه انجام می‌گیرد؛ بنابراین برای تعیین اینکه یک شغل جزء مشاغل است یا خیر نیاز به رای کمیته ذکر شده است.

     کار در معادن اعم از تحت الارضی یا سطح الارضی که ایجاب می‌نماید کارگران در تونل‌ها و راهرو‌های سر پوشیده به استخراج بپردازند.

     کار استخراج شامل جدا کردن یا منفجر ساختن مواد از سطح کار، حمل مواد عملیات مربوط به انفجار، اداره تأسیسات آب و برق در داخل معدن و به طور کلی هر گونه مباشرت و نظارتی که ایجاب نماید کارگر در تونل ها، راهرو‌ها یا میله‌های معدن انجام وظیفه نماید، می‌باشد.

     حفر قنوات و چاه‌ها و فاضلاب‌ها و تونل‌های زیر زمینی و کار در مخازن سر بسته.

     تخلیه و حمل مواد مذاب از کوره‌های مشغول به کار و کار مستمر در مجاورت کوره‌های ذوب به نحوی که کارگر در معرض مستقیم حرارت یا بخارات زیان آور متصاعد از کوره باشد.

     کارگرانی که ‎مستقیماً و مستمراً در امرتولید درکارگاه‌های دباغی، سالامبورسازی و روده پاک کنی اشتغال دارند و کار مستمر در گندابروها، جمع آوری، حمل و دفن زباله شهری.

     کار کارگرانی که مستمراً به امر جمع آوری و انتقال و انبار کردن کود (نظافت مستمر طویله، اصطبل، سالن‌های پرورش طیور) در واحد‌های دامداری و طیور اشتغال دارند.

     کار مستمر و مداوم در فضای باز و در ارتفاع بیش از پنج متر از سطح زمین بر روی دکلها، اتاقک‌های متحرک، داربست‌ها و اسکلت ها.

     کار مداوم برروی خطوط و پست‌های انتقال برق با فشار شصت و سه کیلوولت و بالاتر.

     مشاغل شن پاشی، پخت آسفالت دستی، قیرپاشی و مالچ پاشی.

     عملیات جوشکاری در داخل مخازن.

     کار‌هایی که استمرار آن‌ها موجبات ابتلا به بیماری‌ها حاصل از اشعه را فراهم می‌آورد، نظیر کار با مواد رادیواکتیو و قرار گرفتن در معرض پرتو‌های یونساز به تشخیص مراجع ذی صلاح و به استناد قانون حفاظت در برابر اشعه مصوب جلسه مورخ بیستم فروردین ماه ۶۸ مجلس شورای اسلامی.

     کار در محل‌های با فشار محیط بیش از حد مجاز از قبیل غواصی.

     کار مستمر در محیط‌هایی که با وجود رعایت مقررات حفاظتی و ایمنی موجبات بیماری‌های گوشی و یا کری کارگر را فراهم سازد.

     کار در امور سمپاشی باغات و اشجار و مزارع و ضدعفونی اماکن و طویله‌ها و آشیانه‌های مرغداری در زمان سمپاشی.

     کار کارگرانی که مستقیماً در امر تولید و ترکیب سموم و حشره کش‌ها اشتغال دارند در زمان انجام کار.

     کار با وسایل دارای ارتعاش درحدی که برای سلامتی کارگر زیان آور باشد.

مستند به ماده ۱۱ آیین نامه اجرایی تبصره (۲) الحاقی ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی، موضوع تصویب نامه هیات وزیران در سال ۸۶، شغل خبرنگاری صراحتاً به عنوان مشاغل سخت و زیان آور عنوان شده است و مصادیق آن طی مصوبات هیات وزیران در سال ۸۳ تصریح شده است.

طبق اصلاحیه مجلس شورای اسلامی، رانندگان حمل و نقل بار و مسافر درون و بین شهری، راهداران و رانندگان وزارت راه و شهرسازی در جاده‌های کشور مشمول مشاغل سخت و زیان آور می‌شوند. طبق این مصوبه، قانون بیمه اجتماعی رانندگان حمل و نقل بار و مسافر بین شهری مصوب ۱۳۷۹ اصلاح گردید. توجه شود که مشمولان این قانون مکلف به پرداخت چهار درصد سهم کارفرما به صورت نقد و اقساط هستند.  

در صورتیکه شغل کارگر جزء مشاغل سخت باشد، چه شرایط دیگری باید احراز شود؟

شرط ذیل به منظور ارائه درخواست متقاضی جهت بازنشستگی در مشاغل سخت و زیان آور الزامی است:

بیمه شدگانی که حداقل ۲۰ سال سابقه کار متوالی یا ۲۵ سال سابقه کار متناوب و پرداخت حق بیمه در کار‌های سخت و زیان آور را دارا باشند، بدون شرط سنی می‌توانند درخواست بازنشستگی از سازمان تامین اجتماعی نمایند.

منظور از توالی و تناوب اشتغال در مشاغل سخت و زیان آور چیست؟

۱- ایام زیر چنانچه در فواصل اشتغال به کار‌های سخت و زیان آور واقع شود، به عنوان سابقه اشتغال در کار‌های سخت و زیان آور محسوب می‌گردد:

    تعطیلات هفتگی

    تعطیلات رسمی

     ایام استفاده از مرخصی استحقاقی

     ایام استفاده از مرخصی بابت ازدواج یا فوت همسر، پدر، مادر و فرزندان به مدت ۳ روز با دریافت دستمزد در مورد مشمولان قانون کار

     ایام استفاده از مرخصی استعلاجی یا استراحت پزشکی اعم از اینکه حقوق ایام مزبور توسط کارفرما پرداخت شود و یا اینکه بیمه شده از غرامت دستمزد ایام بیماری استفاده کرده باشد.

۲- ایام و موارد زیر چنانچه در فواصل اشتغال بیمه شده به کار‌های سخت و زیان آور واقع شود موجب زایل شدن توالی اشتغال وی در کار‌های سخت و زیان آور نمی‌گردد:

ایام خدمت وظیفه سربازی (دوران ضرورت و احتیاط) مشروط بر اینکه بیمه شده حداکثر تا دو ماه پس از پایان خدمت به کار سابق خود برگشته و یا اینکه در کار دیگری که سخت و زیان آور شناخته شده مشغول به کار شده باشد و همچنین ایام آماده به خدمت

     دوران توقیف بیمه شده در صورتی که منتهی به محکومیت وی نگردد و یا اینکه کارفرما بر اساس تکلیف قانونی حقوق دوران مزبور را به بیهم شده پرداخت نماید

     ایام حالت تعلیق که به واسطه عوامل قهریه طبیعی و یا حوادث و مخاطرات اجتماعی (مانند سیل، زلزله، جنگ و آتش سوزی) که خارج از اراده کارفرما و بیمه شده بوده و در نتیجه آن کارگاه به طور موقت تعطیل می‌گردد

     ایام استفاده از مقرری بیمه بیکاری مشروط بر اینکه بیمه شده قبل از اتمام و یا بلافاصله پس از اتمام دوره مزبور در مشاغلی که سخت و زیان آور شناخته شده مشغول به کار شده یا طبق این آیین نامه بتواند بازنشسته شود

    ایام خدمت در جبهه که به تایید مراجع ذی صلاح رسیده باشد

    دوران اسارت یا محکومیت سیاسی که بیمه شده براساس آن به عنوان آزاده شناخته شده باشد

     ایام بلاتکلیفی بیمه شده که مستند به آرای صادره از سوی هیات‌های حل اختلاف و یا سایر مراجع قانونی منجر به پرداخت حقوق ایام مزبور شده باشد

    ایام استفاده از غرامت دستمزد ایام بیماری که در فاصله زمانی ۱۳۵۴.۱۰.۵ تا ۱۳۵۹.۴.۱ واقع شده باشد

     غیبت غیرموجه حداکثر به مدت ۱۰ روز در سال در مورد کارگاه‌های مشمول قانون کار یا براساس مقررات انضباطی، تخلفاتی و یا استخدامی مربوط در کارگاه‌های غیرمشمول قانون کار که منجر به اخراج، انفصال موقت و یا دایم نشده باشد.

۳- ایام و موارد ذیل چنانچه در فواصل اشتغال بیمه شده به کار‌های سخت و زیان آور واقع شود توالی اشتغال او را از بین برده و موجب تناوب اشتغال وی می‌گردد:

    استفاده از مرخصی بدون حقوق به هر منظور و تحت هر عنوان

    اخراج، استعفاء، انفصال و بازخریدی

     غیبت غیرموجه بیش از (۱۰) روز در هر سال در کارگاه‌های مشمول قانون کار یا براساس مقررات انضباطی، تخلفاتی و یا استخدامی مربوط در کارگاه‌های غیرمشمول قانون کار که منجر به اخراج، انفصال موقت و یا دایم شده باشد

     اشتغال در کار‌ها و مشاغل عادی

    اشتغال در حرف و مشاغل آزاد

     بیمه اختیاری

    بیکاری بدون دریافت مقرری بیکاری

    سایر موارد مشابه

تودی بیمه

بیمه تربت حیدریه

بازدیدها: 401

ارسال نظر